Sprzeczność z ustawą

    Brak prawa jest grzechem. Nadmiar prawa również. Ale niespójność prawa i nadgorliwość jest grzechem śmiertelnym.
    W czerwcu 2007 roku Minister Gospodarki dokonał zmiany w swoim rozporządzeniu
z września roku 2005 w sprawie kryteriów oraz procedur dopuszczania odpadów do składowania na składowisku odpadów danego typu, wprowadzając nowy załącznik (4a) określający kryteria dopuszczenia odpadów o kodach 19 08 05 – ustabilizowane osady ściekowe, 19 08 12 – szlam
z biologicznego oczyszczania ścieków przemysłowych, 19 08 14 – szlam z innego niż biologicznego oczyszczania ścieków przemysłowych, 19 12 12 – inne odpady (w tym zmienione substancje
i produkty) z mechanicznej obróbki odpadów oraz z całej grupy 20 – odpady komunalne łącznie
z frakcjami gromadzonymi selektywnie do składowania na składowisku odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne. W załączniku wyszczególniono trzy parametry określające wartości graniczne i tak: ogólny węgiel organiczny (TOC) – 5% suchej masy, strata przy prażeniu - 8% suchej masy, ciepło spalania - maksimum 6 MJ/kg suchej masy. Warunki te należy spełnić łącznie. Dla przykładu: ciepło spalania odpadów z grupy 20 03 01 wg posiadanych przeze mnie danych z różnych miast wynosi od 9,7 do 15,6 MgJ/kg suchej masy, odpadów z grupy 19 12 12 od 16,4 do 30,4 MgJ/Kg suchej masy, ogólny węgiel organiczny dla odpadów z grupy 20 03 01 od 18,5 do 27,3 % suchej masy.
Co to oznacza w praktyce?
Otóż to, że od 1 stycznia 2013 roku nie mogły by być składowane żadne ilości odpadów komunalnych i pozostałości po mechanicznej obróbce odpadów bez wcześniejszego poddania ich w całości przetworzeniu termicznemu lub biologicznemu. I można by było przy tym pozostać, gdyby nie sprzeczność z ustawą o odpadach.
    W art. 16a zobowiązano gminy do zapewnienia warunków ograniczenia odpadów komunalnych ulegających biodegradacji kierowanych do składowania, odpowiednio: do dnia 31 grudnia 2010r. – do nie więcej niż 75%, do dnia 31 grudnia 2013r. – do nie więcej niż 50%, do dnia 31 grudnia 2020r. – do nie więcej niż 35% wagowo całkowitej masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji w stosunku do masy odpadów wytworzonych w 1995r.
Tak określone warunki wynikają wprost z dyrektywy ramowej UE w sprawie składowania odpadów i oznaczają, że nawet po roku 2020 dopuszcza się w całej Unii, do bezpośredniego składowania bez wcześniejszego przekształcenia, pewnej, już nieznacznej, ale zawsze, ilości odpadów biodegradowalnych, szczególnie z grupy 20 03 01.
Skąd zatem wpadka z załącznikiem 4a ? Po prostu z nadgorliwości pracowników Ministerstwa Gospodarki i założenia, że do roku 2013 wszystkie odpady komunalne poddamy procesowi termicznego przekształcenia.
Na liście indykatywnej Programu Infrastruktura i Środowisko, do unijnego dofinansowania przewidziano budowę 13-tu spalarni odpadów komunalnych. Optymistycznie licząc, zakładając że w ogóle powstaną, obsłużyć one będą mogły około 5 milionów rodaków. Co zatem z pozostałymi 33 milionami? Pozostali muszą zostać objęci instalacjami do mechaniczno-biologicznego unieszkodliwiania odpadów. Ale jakimi ? Gdyby kierować się rozporządzeniem, to takimi które przetworzą wyłącznie cały, 100 % strumień odpadów komunalnych, a nie tyko jego część, czego wymaga ustawa. W tym przypadku pod wątpliwość należałoby poddać stosowane obecnie systemy i technologie gromadzenia i unieszkodliwiania wybranych strumieni odpadów.
    Co zatem powinniśmy bardzo szybko uczynić. Proste – uchylić w całości załącznik 4a jako sprzeczny z ustawą o odpadach i nie wynikający z decyzji Rady Unii Europejskiej ustanawiającej kryteria i procedury przyjęcia odpadów na składowiska. Decyzja Rady nie dotyczy składowania odpadów na naszych klasycznych składowiskach odpadów komunalnych. Nasze składowiska przyjmują mieszane odpady inne niż niebezpieczne ze znaczna zawartością zarówno odpadów organicznych ulegających biodegradacji, jak i nieorganicznych. W tym przypadku Unia nie wyznaczyła kryteriów dla odcieków jak i składowanych odpadów.

Wojciech Janka
Prezes KFDZOM